Q Değerleri (Quartile) Nedir? Q Değeri Doçentlik Başvurusu İçin Nereden Öğrenilir?

Q Değeri Nedir ve Neden Kritiktir?

Q değeri doçentlik başvurusu sürecinde en sık hataya düşülen ve en fazla risk barındıran konulardan biridir. Akademik yayınların SCIE kapsamındaki yerinin belirlenmesinde kullanılan q değeri, yanlış yorumlandığında başvurunun reddine kadar gidebilen sonuçlar doğurabilmektedir.

Özellikle yanlış yıl, yanlış indeks veya yanlış bilim alanına ait q değeri kullanılması, jüri değerlendirmelerinde ciddi sorunlara yol açmaktadır. Bu nedenle q değeri doçentlik başvurusu sürecinde teknik bir detay değil, doğrudan sonucu etkileyen kritik bir unsurdur.

Bu yazıda, q değeri doçentlik başvurusu kapsamında q değeri nedir, nereden kontrol edilir ve nasıl güvenli şekilde kullanılır sorularını sade ve net biçimde ele alıyoruz.


Q Değeri Doçentlik Başvurusu İçin Nereden Öğrenilir?

SCIE kapsamında taranan dergilerin q değeri doçentlik başvurusu açısından yalnızca Journal Citation Reports (JCR) üzerinden doğrulanabilir.

JCR platformuna erişim:
👉 https://jcr.clarivate.com/jcr/home

JCR, abonelik sistemiyle çalışmaktadır. Bu nedenle q değeri doçentlik başvurusu için yapılacak kontroller, yalnızca aboneliği bulunan üniversiteler veya akademik kurumlar üzerinden gerçekleştirilebilir.


JCR Üzerinden Q Değeri Doçentlik Başvurusu İçin Nasıl Kontrol Edilir?

Q değeri başvuru kapsamında kontrol edilirken şu adımlar izlenmelidir:

  1. JCR platformunda dergi adı aratılır

  2. Açılan ekranda sol üst bölümden yayın yılı seçilir

  3. Sayfanın alt kısmında yer alan
    “Rank by Journal Impact Factor” başlığı altındaki q değeri esas alınır

⚠️ Aynı sayfada yer alan “Journal Citation Indicator” bölümü, q değeri doçentlik başvurusu için kullanılmamalıdır. Bu alan sıklıkla hatalı beyanlara neden olmaktadır.


Bir Derginin Birden Fazla Q Değeri Olması Doçentlik Başvurusu İçin Ne Anlama Gelir?

Evet, bazı dergiler birden fazla bilim alanında sınıflandırılmış olabilir. Bu durum q değeri başvuru sürecinde özel dikkat gerektirir.

  • Başvurulan bilim alanına en uygun q değeri tercih edilmelidir

  • Birden fazla alan doğrudan ilişkiliyse yüksek q değeri kullanılabilir

  • Alan uyumu zayıfsa daha düşük q değeri tercih edilmelidir

Bu yaklaşım, jüri itirazlarının önüne geçmek açısından daha güvenli kabul edilir.


Yayın Yılında Q Değeri Yoksa Doçentlik Başvurusu Nasıl Yapılmalı?

Bir yayının basıldığı yıl için q değeri bulunmuyorsa, bu yayını SCIE kapsamında puanlamak q değeri başvuru açısından yüksek risklidir.

Bu durumda:

  • Yayının Scopus gibi başka indekslerde taranıp taranmadığı kontrol edilmeli

  • Uygunsa yayın ilgili indeks üzerinden puanlanmalıdır


SCIE ve ESCI Ayrımı Q Değeri Doçentlik Başvurusu İçin Hayati Öneme Sahiptir

JCR platformunda ESCI dergiler de yer alır ve q değeri gösterebilir. Ancak:

ESCI dergilerin SCIE gibi beyan edilmesi, q değeri doçentlik başvurusu sürecinde ağır sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle mutlaka:

  • Derginin indeksi teyit edilmeli

  • Ardından q değeri belgesi alınmalıdır


Başvuru Dosyasında Q Değeri Nasıl Sunulmalı?

JCR raporlarının tamamının dosyaya eklenmesi önerilmez. Jüriler kısa ve net sunumları tercih eder.

Yeterli belgeler:

  • Dergi adı, ISSN ve indeks bilgisini gösteren ilk sayfa

  • Journal Impact Factor sayfası (q değerini gösteren)


Sonuç: Q Değeri Doçentlik Başvurusu Doğru Yönetilmelidir

Q değeri doçentlik başvurusu, yüksek puan potansiyeli taşıdığı kadar ciddi riskler de barındırır. Doğru yıl, doğru indeks ve doğru alan seçimi yapılmadığında, başvuru süreci olumsuz etkilenebilir.

Emin olunmayan durumlarda, başvuru öncesinde q değeri kontrolünün profesyonel şekilde yapılması en güvenli yaklaşımdır.

Q değeri doçentlik başvurusu