DBS Beyanname Oluşturma Rehberi: Doçentlik Başvurusunu Doğru Yönetmek

DBS beyanname, doçentlik başvurusunda adayın akademik üretimini resmî ve sistematik şekilde beyan ettiği en kritik ekrandır. Doçentlik başvurusu yalnızca yayın sayısı ve puan toplamı ile değil, bu yayınların doğru başlıkta, doğru dönemde ve doğru belgelerle sunulmasıyla başarıya ulaşır. Bu nedenle DBS üzerinden oluşturulan beyanname süreci, başvurunun kaderini doğrudan etkileyen temel aşamalardan biridir.

Bu rehberde, beyanname oluşturma süreci adım adım ele alınmakta; sık yapılan hatalar, doğru puanlama yöntemleri ve dikkat edilmesi gereken akademik sorumluluklar açık biçimde anlatılmaktadır.

DBS Beyanname Süreci Nasıl İlerler?

Doçentlik başvurusu genel olarak iki ana aşamadan oluşur. Bu iki aşama doğru yönetilmeden hazırlanan beyanname, sonradan düzeltilemeyen sorunlara yol açabilir.

1) DBS’ye Belgelerin Girilmesi

Adayın tüm akademik eserlerini, faaliyetlerini ve belgelerini DBS’ye eksiksiz ve doğru biçimde girmesi gerekir. Bu girişler genellikle yıl boyunca yapılabilir.

Bu aşamada:

• Makaleler

• Kitap/kitap bölümleri

• Bildiriler

• Projeler

• Dersler

• İdari görevler

• Atıflar (zorunlu olmamakla birlikte)

gibi tüm akademik unsurlar sisteme işlenir.

📌 Öneri: Sağlıklı bir beyanname için DBS girişlerini en az 1–2 ay önceden bitirmek büyük avantaj sağlar.

2) DBS Beyanname Oluşturma

Beyanname, belirli dönem aralığında oluşturulur. Bu dönemler genellikle:

• Mart dönemi

• Ekim dönemi

olarak ilerler. Beyanname süreci açıldığında aday eserleri seçerek puanlama başlıklarını kesinleştirir.

⚠️ Önemli: beyanname oluşturulduktan sonra geri dönüş ve düzeltme imkânları kısıtlı olabilir. Bu yüzden son onay öncesi kontrol şarttır.

DBS Beyanname Ekranı Nasıl Kullanılır?

Beyanname ekranına ulaşım genelde şu adımlarla yapılır:

DBS → Sol Menü → Doçentlik Başvuru

Bu ekranda:

• Eserler tek tek seçilir

• İlgili puanlama başlığı belirlenir

• Doktora öncesi / doktora sonrası durumu işaretlenir

• Gerekli belgeler kontrol edilir

Bu adımların her biri, jüri değerlendirmesinde “dosya tutarlılığı” açısından önem taşır.

DBS Beyanname Oluştururken En Sık Yapılan Hatalar

Başvurularda adayları en çok zorlayan kısım, eserleri doğru başlık altında puanlamaktır. Bu nedenle beyanname hataları ret gerekçesine kadar uzanabilir.

1) Yanlış Başlık Altında Puanlama

Örnek:

• SCIE Q1 makale → doğru başlık altında puanlanmalı

• Aynı eserin farklı başlıklarda tekrar kullanılması → etik risk oluşturur

Bazı adaylar “puanımı yükseltmek” amacıyla aynı eseri birden fazla başlıkta göstermeye çalışabiliyor. Bu yaklaşım, dbs beyanname açısından ciddi sorun doğurur.

✅ Doğru yaklaşım:
Her eser yalnızca uygun tek başlık altında puanlanmalıdır.

2) Doktora Öncesi / Sonrası Bilgisinin Yanlış Girilmesi

DBS sisteminde doktora öncesi / sonrası ayrımı özellikle sorulur. Bu bilginin yanlış girilmesi şu sonuçları doğurabilir:

• Puan iptali

• Etik inceleme şüphesi

• Sürecin gecikmesi

• Jüri raporlarında olumsuz değerlendirme

Bu yüzden beyanname oluştururken “doktora dönemi” işaretlemesi mutlaka dikkatle kontrol edilmelidir.

3) Belge ve Yayın Bilgilerinin Uyuşmaması

Birçok aday sistem girişlerini hızlı tamamlamak isterken şu hataları yapabiliyor:

• PDF yüklenmiş ama yayın tarihi tutmuyor

• Dergi indeks bilgisi eksik

• Cilt/sayı bilgisi hatalı

• DOI yanlış girilmiş

Jüri için önemli olan şey “kanıtlanabilirliktir”. Bu nedenle dbs beyanname içinde her yayının belge ve metadata bilgisi birbiriyle uyumlu olmalıdır.

DBS Beyanname Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bu bölüm, dbs beyanname hazırlığını “sorunsuz ilerletmek” için en kritik noktaları içerir.

1) Akademik ve Hukuki Sorumluluk

Beyanname yalnızca teknik bir tablo değildir. Aday:

• bilgilerin doğruluğundan

• belgelerin geçerliliğinden

• beyanın etik uygunluğundan

hukuken ve akademik olarak sorumludur.

Bu nedenle beyanname, “son dakika hızlı seçip gönderme” işi değildir.

2) Planlı ve Stratejik İlerleme

Başvuru sürecinde aceleyle oluşturulan dbs beyanname, en çok sorun çıkaran aşamadır. Çünkü aday:

• yanlış başlık seçebilir

• belgeyi eksik yükleyebilir

• doktora dönemi ayrımını yanlış işaretleyebilir

✅ Öneri: Beyanname açılmadan önce “hangi eser hangi başlığa girecek” planı hazır olmalıdır.

3) Son Kontrol Listesi ile Bitirin

Beyannameyi tamamlamadan önce kısa bir checklist kullanmak, riskleri çok azaltır:

• Tüm eserler doğru başlıkta mı?

• Doktora öncesi/sonrası doğru mu?

• PDF ve indeks bilgisi uyumlu mu?

• Aynı eser iki yerde kullanılmadı mı?

• Eksik belge var mı?

• Beyanname açıklamaları yeterli mi?

Bu kontrol, dbs beyanname hatalarının büyük bölümünü daha baştan engeller.

Sonuç: DBS Beyanname Başvurunun Kaderini Belirler

DBS beyanname, doçentlik başvurusunun en kritik bileşenlerinden biridir. Adayın akademik birikimi ne kadar güçlü olursa olsun; yanlış puanlama, eksik belge veya hatalı dönem seçimi, başvurunun gereksiz yere risk altına girmesine neden olabilir.

Bu nedenle doçentlik başvurusu yapan her aday, beyanname sürecini planlı ve kontrollü yürütmelidir.