Doçentlik BKCI indeks tuzağı Nedir?
Doçentlik BKCI indeks tuzağı, doçentlik başvurularında kitap bölümü yayınlarının yanlış veya eksik belgelerle, gerçekte olmadığı hâlde Book Citation Index (BKCI) kapsamında puanlanması riskini ifade eder. Bu durum, adaylar açısından kısa vadede avantaj gibi görünse de uzun vadede ciddi akademik ve idari sonuçlar doğurabilir.
Doçentlik başvurularında kitap bölümü yayınları önemli bir puan kaynağıdır. Özellikle Web of Science (WoS) – BKCI kapsamında taranan kitaplarda yayımlanan bölümler, ulusal ve uluslararası diğer kitaplara kıyasla daha yüksek puan getirmektedir. Ancak bu avantaj, yalnızca doğru ve resmî belgelerle desteklendiğinde geçerlidir.
BKCI Kapsamında Kitap Bölümü Nasıl Puanlanır?
Bir kitap bölümünün BKCI kapsamında puanlanabilmesi için iki temel şart vardır:
1️⃣ Kitabın BKCI’de Taranıyor Olması
Kitap, Web of Science – Book Citation Index veri tabanında yer almalıdır.
2️⃣ Bu Durumun Resmî Belgeyle Kanıtlanması
Bu kapsam bilgisi, yalnızca Web of Science üzerinden alınmış resmî bir kanıt belge ile gösterilmelidir.
Bu belge genellikle:
Kitap adı
Bölüm adı
Yazar adı
kriterleri kullanılarak WoS platformunda yapılan arama sonucu elde edilir. Arama sonucu çıktısı alınarak doçentlik başvuru dosyasına eklenir.
📌 Bu belge, jüriler açısından bağlayıcı ve güvenilir tek kanıt niteliğindedir.
Yayınevi Beyanı Neden BKCI İçin Yeterli Değildir?
BKCI tuzağının en sık ortaya çıktığı nokta, yayınevi beyanlarına gereğinden fazla güvenilmesidir. Türkiye’de bazı yayınevleri, ticari nedenlerle kitap bölümü yayınları için yazarlardan ücret talep etmekte ve “BKCI’de taranıyoruz” gibi genel ifadeler kullanmaktadır.
Hatta bazı yayınevleri:
Kendi logolarını taşıyan belgeler düzenleyerek
Kitaplarının BKCI kapsamında olduğunu iddia edebilmektedir
Ancak burada kritik bir gerçek vardır:
Bir yayınevinin bazı kitaplarının BKCI’de taranıyor olması, yayımladığı her kitabın BKCI kapsamında olduğu anlamına gelmez.
Yayınevleri tarafından hazırlanan bu belgeler:
Web of Science tarafından verilmiş resmî belgeler değildir
Jüriler açısından yeterli ve bağlayıcı kanıt olarak kabul edilmeyebilir
Bu noktada adaylar, farkında olmadan BKCI tuzağına düşebilmektedir.
Yanlış Belgeyle BKCI Puanlamanın Riskleri Nelerdir?
Bazı adaylar, yalnızca yayınevinin verdiği belgeye dayanarak kitap bölümlerini BKCI kapsamında puanlamış ve başvuruları geçmiş olabilir. Ancak bu durum, uygulamanın güvenli olduğu anlamına gelmez.
Olası riskler şunlardır:
📉 Jüri tarafından ilgili yayının BKCI kapsamından çıkarılması
📉 Puanın düşürülmesi veya yayının tamamen kapsam dışı sayılması
⚠️ Daha ileri durumlarda etik inceleme sürecinin başlatılması
Özellikle son yıllarda doçentlik başvurularında belge doğrulama hassasiyeti ciddi biçimde artmıştır. Jüriler, WoS dışı belgeleri giderek daha sık sorgulamaktadır.
Doçentlik BKCI İndeks Tuzağından Kaçınmak İçin Güvenli Yol Nedir?
Adaylar için en güvenli yaklaşım oldukça nettir:
✔ Kitabı Bizzat Web of Science Üzerinden Kontrol Et
Kitabın BKCI’de taranıp taranmadığı mutlaka WoS platformu üzerinden doğrulanmalıdır.
✔ WoS’ta Görünmeyen Kitapları BKCI Olarak Beyan Etme
Yayınevi ne söylerse söylesin, WoS’ta görünmeyen kitaplar BKCI kapsamında puanlanmamalıdır.
✔ Şüpheli Durumlarda Daha Güvenli Kategoriyi Seç
Daha düşük puanlı ama kesin ve risksiz kategoriler, hatalı yüksek puanlamadan her zaman daha güvenlidir.
Sonuç: Doçentlik BKCI İndeks Tuzağı Neden Ciddiye Alınmalı?
Doçentlik başvurularında “puan fazla olsun” düşüncesiyle yapılan hatalı sınıflandırmalar, adaylara kısa vadede kazanç gibi görünse de uzun vadede ciddi sorunlara yol açabilir. Doçentlik BKCI indeks tuzağı, bu hataların en risklilerinden biridir.
Resmî kaynaklar dışında hiçbir belgeye güvenilmemesi, başvurunun sağlığı ve güvenliği açısından hayati önem taşır.
